تـامیـن دلـیـل

تامین دلیل ، را می توان به شکل ساده ای توضیح داد. به این شکل که تامین دلیل آن است که فرد دلایل و مدارکی که جهت طرح دعوایی به آنها نیاز دارد را از طریقی حفظ نماید تا در زمان اقامه دعوا امکان استناد به آن ها را داشته باشد. تامین دلیل زمانی اهمیت پیدا میکند که فرد قصد اقامه دعوایی را دارد اما به هر دلیلی این کار را به زمان دیگری موکول نموده است،

در طول این مدت برای اینکه دلایل مستند دعوا تا زمان اقامه آن از بین نروند، فرد می تواند اقدام به تامین دلیل از طریق صورت برداری یا تنظیم صورتجلسه یا… نماید. در این زمینه ممکن است به سوالات دیگری هم برخورد کرده باشید، از قبیل : انواع تامین دلیل کدام هستند ؟ کاربرد تامین دلیل چیست ؟ نمونه تامین دلیل به چه صورت است ؟ مراحل و هزینه تامین دلیل چگونه است ؟

اگر همچنان بعد از مطالعه این مطلب، احساس کردید که به مشاوره حقوقی رایگان یا مشاوره تلفنی نیاز دارید، حتما توصیه میکنیم که در اولین فرصت با گروه وکلای وکیل پرس تماس حاصل نمایید.

تامین دلیل چیست؟

تامین دلیل راه حلی پیشگیرانه جهت حفظ اسناد و مدارکی است که ممکن است با گذر زمان دستخوش تغییر شود و دسترسی به آنها غیر ممکن و یا دشوار گردد.

قانون گذار در ماده 149 قانون آیین دادرسی مدنی تامین دلیل را به عنوان یک روش قانونی منظور نموده است و چنین بیان کرده است :

“در مواردی که اشخاص ذی نفع احتمال دهند که در آینده، استفاده از دلایل و مدارک دعوای آنان از قبیل تحقیق محلی و کسب اطلاع از مطلعین و استعلام نظر کارشناسان یا دفاتر تجاری یا استفاده از قرائن و امارات موجود در محل و یا دلایلی که نزد طرف دعوا یا دیگری است، متعذر یا متعسر خواهد شد، می توانند از دادگاه درخواست تامین آنها را بنمایند. مقصود از تامین در این موارد فقط ملاحظه و صورت برداری از اینگونه دلایل است.”

انواع تامین دلیل

تامین دلیل در موارد بی شماری کاربرد دارد و یکی از طرقی است که مورد قبول بسیاری از افراد می باشد، چراکه پس از تامین دلیل با خاطری آسوده روال عادی زندگی را در پیش می گیرند.   انواع تامین دلیل عبارت است از تامین دلیل در خسارت و اجرت المثل، تامین دلیل جهیزیه و….

مثال) ممکن است فردی نقاشی ساختمان خویش را به فرد نقاشی بسپارد که فرد مزبور با توجه به نوع دریافتی، تضمین می نماید که نقاشی ساختمان را از نوع درجه یک تحویل دهد، اما پس از پایان کار، مالک مواردی را مشاهده می نماید که ناشی از قصور و ناکارامدی نقاش می باشد و از طرفی نقاش این موضوع را نمی پذیرد و خسارتی را که  وارد نموده است را جبران نمی نماید.

از این رو راهی جز پروسه شکایت برای مالک ساختمان نمی ماند، اما شکایت و روند آن مسلما زمان طولانی را می طلبد و مالک ساختمان نیز قصد دارد هر چه زودتر ساختمان خویش را مجددا نقاشی نماید اما در این میان اگر مجدد نقاشی نماید، چطور می تواند ثابت کند که نقاش نخست در کار خویش تخطی نموده است.

اینجاست که قانون گذار راه حل تامین دلیل را پیش پای مالک ساختمان، که متقاضی شکایت  می باشد قرار می دهد.

مالک ساختمان می تواند با مراجعه به مرجع مربوطه درخواست تامین دلیل نماید. در این مواقع کارشناسی به محل فرستاده می شود و موارد را بررسی می نماید و ملاحظه و صورت برداری می نماید.

در این مواقع مالک ساختمان از این جهت با خاطری آسوده می تواند هم شکایت خویش را مطرح نماید و هم مجدد ساختمان را نقاشی نماید.  چرا که دلایل را جمع آوری نموده است و در زمان شکایت می تواند با ارائه تامین دلیلی که اخذ نموده است، خسارت خویش را اثبات نماید.

ارزش تامین دلیل

ارزش تامین دلیل از جهت حفظ اسناد و مدارک  و جلوگیری از تضییع اسناد جهت شکایت آتی واجد اهمیت می باشد اما اختیار کارشناسی که اقدام به تامین دلیل می نماید تنها در حد ملاحظه و صورت برداری است و چنانچه  در زمان شکایت نیاز به بررسی های موردی بیشتری باشد به صرف تامین دلیل نمی توان موضوعی را اثبات نمود.

گاهی ممکن است تامین دلیلی که اخذ می شود جهت ملاحظه و صورت برداری دفاتر یک شرکت تجاری باشد ، در این مواقع کارشناسی که تامین دلیل می نماید مجاز به بررسی موردی دفاتر و حساب و کتاب نیست و تنها ملاحظه و صورت برداری را انجام می دهد و در آینده چنانچه نیاز به محاسباتی در دفاتر مزبور باشد، به کارشناسی مجدد بایستی سپرده شود البته این موضوع نیز مورد بررسی واقع می گیرد که دفاتر مزبور ، مفقود و یا امحا نشده باشند.

مراحل تامین دلیل

گام اول:

درخواست تامین دلیل در فرم های مخصوص تامین دلیل بایستی نوشته شود، در این فرم بایستی مشخصات درخواست کننده تامین دلیل و طرف مقابل او و همینطور موضوعی که نسبت بدان درخواست تامین دلیل می شود به علاوه اوضاع و احوالی که سبب شده است که خواهان تامین دلیل چنین درخواستی را مطرح نماید. قید می گردد

گام دوم:

دادخواست تامین دلیل به تعداد خواندگان به علاوه یک نسخه و با فتوکپی برابر با اصل اسناد و اوراق به شورای حل اختلاف  نزدیک ترین محل به موضوع تامین دلیل تسلیم می گردد.

گام سوم:

شورا موضوع را بررسی و با توجه به فوریت موضوع قرار تامین دلیل را صادر می نماید و موضوع را به یکی از کارشناسان رسمی دادگستری در آن موضوع مربوطه ارجاع می دهد.

گام چهارم:

خواهان بایستی هزینه کارشناس رسمی دادگستری را به کانون کارشناسان واریز نماید. و فیش واریزی را به شعبه مورد نظر شورا حل اختلاف تقدیم نماید.

گام پنجم:

کارشناس مربوطه به همراه خواهان به محل مربوطه مراجعه و ملاحظه و صورت برداری می نماید.

گام ششم:

کارشناس در مهلتی 10 الی 15 روزه نظر خویش را به شورا حل اختلاف مربوطه اعلام می نماید.

گام هفتم:

خواهان به شعبه شورای حا اختلاف مربوطه مراجعه و صورت جلسه کارشناس که توسط شورای حل اختلاف برابر با اصل شده است را دریافت می نماید.

هزینه تامین دلیل

هزینه ثبت دادخواست تامین دلیل معادل دعاوی غیر مالی می باشد.

هزینه کارشناس تامین دلیل

هزینه کارشناس جهت اظهار نظر و ملاحظه و صورت برداری از هزینه ثبت دادخواست تامین دلیل جداست و متقاضی تامین دلیل بایستی هزینه کارشناس رسمی دادگستری را به کانون کارشناسان واریز نماید در این مواقع زمانی که قرار تامین دلیل صادر می گردد، پیش از اینکه کارشناس تعیین گردد، متقاضی تامین دلیل بایستی هزینه کارشناس را که مبلغی علی الحساب 000/500/1 هزار ریال است را به کانون کارشناسان بپردازد و سپس فیش پرداختی را به شعبه مربوطه تحویل دهد.

پس از این مرحله کارشناس تعیین می گردد و متقاضی تامین دلیل با استفاده از کارشناس رسمی دادگستری اقدام به صورت برداری  می نماید .کارشناس نیز پس از ملاحظه و صورت برداری در مهلتی 10الی 15 روزه نظر خود را به شورا ارائه می دهد.

پس از اعلام نظر کارشناس، ممکن است کارشناس تقاضای دریافت مابقی حق الزحمه را بنماید که در این صورت خواهان تامین دلیل بایستی مبلغ مزبور را پرداخت نماید و سپس صورت جلسه کارشناس را که توسط شورای حل اختلاف کپی برابر اصل شده است را دریافت می نماید.

مدت اعتبارتامین دلیل

تامین دلیل جهت حفظ اسناد و مدارک پیش از اقامه دعوا صورت می گیرد از این رو هنگامی که خواهان تامین دلیل، درخواست خویش را مطرح و موفق به اخذ تامین دلیل جهت دعوای خویش می گردد، می تواند در زمانی که قصد اقامه دعوا را دارد از تامین دلیلی که اخذ نموده است استفاده نماید.

از این رو زمان مشخصی جهت اعتبار آن نمی توان در نظر گرفت. اما معمولا اخذ تامین دلیل زمانی است که خواهان تامین دلیل قصد شکایت در آینده را دارد اما در حال حاضر چنین قصدی را ندارد، از این رو اجباری بر وی نیست که بالافاصله پس از تامین دلیل شکایت خویش را مطرح نماید.

مرجع صالح تامین دلیل کجاست؟

مرجع صالح جهت اخذ تامین دلیل در گذشته مستند به ماده 149آیین دادرسی مدنی دادگاه بود اما در حال حاضر با توجه به ماده 9 قانون شورای حل اختلاف تامین دلیل در صلاحیت شورای حل اختلاف قرار گرفته است.

نقش وکیل و مشاور حقوقی در موضوعات حقوقی چیست؟

وکیل و مشاور حقوقی فردی است که بر قوانین تسلط دارد و با تجربه عملی که در بررسی موضوعات متفاوت حقوقی داراست به خوبی می داند که در هر موضوعی به چه صورت بایستی ورود نماید.

چه بسیارند افرادی که بدون کسب اطلاعات لازم در موضوعات حقوقی ورود می نمایند و پس از مدتی که زمان و هزینه گزافی را پرداخت نمودند به بن بست می رسند در حالیکه همین افراد اگر در ابتدا ورود به مباحث حقوقی با  مشاوره و راهنمایی کارشناسان و مشاوران حقوقی اقدام می نمودند، با سهولت بیشتری  امور حقوقی خویش را به سر انجام می رساندند.

از این رو توصیه می شود پیش از گام گذاشتن در مسایل حقوقی و ضمن مطالعه و کسب اطلاعات شخصی، حتما از مشاوره و تخصص وکیل پایه یک دادگستری و مشاورحقوقی مجرب و متخصص استفاده شود تا نتیجه مطلوب را بتوان بهتر کسب نمود.

گروه وکلای وکیل پرس با دارا بودن کادری متخصص و متبحر بستری را فراهم آورده است تا وکلای متخصص و با تجربه و مشاوران و کارشناسان حقوقی گرد هم جمع گردند و بدین وسیله با بحث و تخصص خویش بتوانند بهترین خدمات را به متقاضیان این حوزه ارائه دهند.

از مزیت های گروه وکلای وکیل پرس:

مشاوره حقوقی تلفنی رایگان با وکیل یایه یک دادگستری متخصص

تنظیم کلیه اوراق قضایی، انواح لایحه، انعقاد انواع قراردادها و….

مشاوره حضوری با جمعی از وکلای متخصص با پرداخت تنها حق الوکاله یک وکیل متخصص

برگزاری تماس تصویری بین وکلا با متقاضیان  اخذ مشاوره ای که امکان حضور در دفتر مجموعه را دارا نمی باشند.

قبول وکالت در کلیه دعاوی حقوقی، کیفری ، ثبتی، تعزیرات، بانکی، ملکی و…

در جریان قرار دادن موکلین از روند اجرایی پرونده در محاکم دادگستری به صورت حضوری و تلفنی

شرایط تامین دلیل

بنابراین مطابق ماده فوق و دیگر مقررات‌، تامین دلیل تابع شرایطی است:

1- دلایل یا مدارکی موجود باشد. نه آنکه ذی‌نفع در پی تحصیل و جمع‌آوری دلیل باشد.

2- احتمال آن باشد که دسترسی به دلایل موجود در آینده غیر ممکن باشد یا دسترسی به آنها با سختی صورت گیرد یا طبیعت دلیل به گونه‌ای باشد که در زمان مناسب‌، دسترسی به آن به همان شکل موجود میسر نباشد.

3- درخواست تامین دلیل از مرجع صالح صورت گیرد.

4- در تامین دلیل‌، از سوی طرف مقابل ممانعتی صورت نگیرد. زیرا شخص مقابل می‌تواند مانع از تامین دلیل شود و نسبت به آن مقاومت نشان دهد.

مرجع صالح برای تامین دلیل

مرجع صالح برای درخواست تامین دلیل – مطابق ماده 149 – دادگاه حقوقی است اما مطابق بند ب ماده 9 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 18 تیر سال 1387‌، مرجع صالح «شورای حل اختلاف» محلی که دلایل و امارات مورد درخواست در حوزه آن قرار گرفته‌، تعیین شده و اگر در حوزه مربوطه شورای حل اختلاف نبود، رسیدگی با دادگاه محل است.

با این تغییر در مرجع صلاحیت‌دار و توجه به حدود اختیارات شوراهای حل اختلاف برخی موارد تامین دلیل در اجرای آن دچار تغییر شد‌. مثلا مطابق مواد قانون آیین دادرسی مدنی، تقدیم دادخواست تامین دلیل هم به صورت جداگانه و هم ضمن دادخواست دعوای اصلی میسر است.

این در حالی است که با توجه به حدود صلاحیت شورای حل اختلاف عملا امکان تقاضای تامین دلیل ضمن دادخواست مربوط به اصل دعوی‌، منتفی شد؛ مگر در مواردی که خواسته دعوای اصلی در نصاب صلاحیت شورای حل اختلاف باشد.

نحوه تقاضای تامین دلیل

در حال حاضر تقاضای تامین دلیل از سوی ذی‌نفع بر روی فرم مخصوص دادخواست به تعداد خواندگان به اضافه یک نسخه، همراه با فتوکپی برابر اصل اوراق و اسناد تقدیم شورای حل اختلاف محلی که موضوع تامین دلیل در محدوده آن قرار دارد‌، می‌شود.

این درخواست شامل مشخصات طرفین (‌البته اگر تعیین طرف مقابل میسر نباشد، نیز درخواست تامین دلیل پذیرفته است)، عنوان دعوایی که برای اثبات آن تقاضای تامین دلیل شده و نیز ذکر موارد و اوضاع و احوالی که باعث درخواست تامین دلیل شده، است‌ و در ادامه ‌شورا با احراز فوریت موضوع تامین دلیل‌، موضوع را به یکی از کارشناسان رسمی دادگستری در رشته مربوط ارجاع و پس از حضور مدیر دفتر شعبه مربوطه و کارشناس در محل و جلب نظر کارشناس‌، شورا صورت‌جلسه تامین دلیل را با ذکر نظر کارشناس تنظیم می‌کند.

میزان اعتبار دلایل تأمین‌شده

درخواست تامین دلیل‌، غیر‌مالی محسوب می‌شود و هزینه آن به تناسب نوع دعوی از 200 هزار ریال تا یک میلیون ریال است و در صورت کارشناسی‌، دستمزد کارشناس نیز جداگانه به صندوق دادگستری واریز می‌شود. ماده 155 قانون آیین دادرسی مدنی تاکید می‌کند‌:«تامین دلیل برای حفظ آن است و تشخیص درجه ارزش آن در موارد استفاده با دادگاه خواهد بود.» بنابراین صورت‌جلسه تامین دلیل حکایت از اعتبار و صحت دلایل ثبت‌شده نمی‌کند و صرفا دلایل را تا زمان ارایه به محکمه حفظ می‌کند و در صورت بروز دعوا این دادگاه است که باید به اعتبار آن دلایل رسیدگی کند. لذا مانند هر دلیل دیگری خلاف دلیل تامین شده‌، از سوی خوانده قابل اثبات است‌. با توجه به ماده 155 قانون آیین دادرسی مدنی، تأمین دلیل برای حفظ آن است و به هیچ وجه دلالتی بر اعتبار دلایل تأمین‌شده ندارد یعنی دلیلی که تأمین شده، قاطع نیست.

هرگاه قرار تأمین صادر شود، دادگاه می‌تواند اجرای آن را به افراد ذیل واگذار کند: الف) دادرس علی‌البدل. ب) مدیر دفتر دادگاه. ج) شخص قاضی صادر کننده رأی؛ زمانی که تأمین دلیل مبنای حکم باشد. عضو مجری قرار موظف است فقط آنچه را که مورد نظر متقاضی است، صورت‌برداری کند نه بیشتر و نه کمتر. مثلا اگر موضوع اجرای قرار تحقیق از شهود در یک موضوع خاص باشد، حق ندارد در خصوص مسایل دیگر از شهود تحقیق کند یا اگر موضوع اجرای قرار صورت‌برداری از اسناد معینی باشد، حق ندارد علاوه بر آن اسناد از سندهای دیگر که مورد تقاضا نیستند صورت‌برداری کند. گاهی ممکن است تقاضای تامین دلیل همزمان برای چند دلیل باشد، مثلا تصادفی واقع و خسارتی به اتومبیل وارد شده است، در این مورد متقاضی می‌تواند از دادگاه تقاضای تامین دلیل برای «شهادت شهود»، «معاینه محل» و «جلب نظر کارشناس» کند.

تشریفات درخواست تامین دلیل

در بررسی تشریفات درخواست تامین دلیل میتوان گفت: مطابق ماده ۱۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی، درخواست تامین دلیل می‌تواند کتبی یا شفاهی باشد. البته در عمل همواره درخواست تامین دلیل به صورت کتبی صورت می‌پذیرد.

در درخواست تامین دلیل باید مشخصات درخواست‌کننده، مشخصات طرف مقابل، موضوع دعوایی که برای اثبات آن درخواست تأمین دلیل شده و اوضاع و احوالی که موجب درخواست تامین دلیل شده است، قید شود. همانطور که بیان شد در این درخواست، موضوع دعوایی که قرار است در آن به دلیل تامین‌شده استناد شود نیز باید درج شود. این امر بسیاری از اوقات مغفول می‌ماند و مراجع ذی‌ربط نیز در این خصوص چندان سختگیری نمی‌کنند.

مورد دیگری که باید در درخواست تامین دلیل درج شود مشخصات طرف مقابل است.تعیین طرف مقابل ‌گاه بسیار ساده است مثل موردی که در یک قرارداد، متعهد، تعهد خود را در زمان مقتضی انجام نداده است و متعهدله برای تسجیل این امر تقاضای تامین دلیل می‌کند.اما در مواردی هم ممکن است که تعیین طرف مقابل به سادگی امکان‌پذیر نباشد، مثل جایی که بر اثر سرایت رطوبت، به ساختمانی آسیب وارد شده است اما هنوز معلوم نیست که از کدام یک از املاک مجاور سرایت کرده است؛ در چنین شرایطی طبق ماده ۱۵۴ قانون آیین دادرسی مدنی درخواست‌کننده مجاز است که بدون تعیین طرف مقابل، تقاضای تامین دلیل کند. 

نحوه رسیدگی درخواست تامین دلیل

در توضیح نحوه درخواست تامین دلیل باید گفت: شوراهای حل اختلاف معمولاً قرار تأمین دلیل را بدون رسیدگی خاصی صادر می‌کنند. در مرحله اجرای قرار مزبور مطابق ماده ۱۵۲ قانون آیین دارسی مدنی مرجع صالح باید طرف مقابل را برای تأمین دلیل احضار کند، جز در مواردی که فوریت دارد.

 اما در عمل تامین دلیل بدون احضار طرف مقابل انجام می‌پذیرد هر چند که اگر تامین دلیل در محل طرف مقابل باشد، عملا حضور وی نیز محقق خواهد شد. اما به هر حال بسیاری از مواقع محل اجرای تامین دلیل با محل طرف مقابل یکی نیست.

وفق قانون آیین دادرسی مدنی تامین دلیل توسط دادرس علی‌البدل یا مدیر دفتر دادگاه انجام می‌شود مگر در مواردی که فقط تامین دلیل مبنای حکم دادگاه باشد که در این صورت قاضی صادر کننده رأی باید شخصا اقدام کند یا گزارش تأمین دلیل موجب وثوق دادگاه باشد. اما اجرای قرار تأمین دلیل مطابق قانون شورای حل اختلاف، با ارجاع از سوی رییس شورا، توسط یکی از اعضای آن شورا انجام می‌گیرد.

اگر نیاز به اظهار نظر فنی باشد، انجام تأمین دلیل باید در معیت کار‌شناس صورت گیرد اما اکنون رویه دیگری در شوراهای حل اختلاف در این خصوص رایج شده است؛ با این توضیح که در مواردی که نیازمند اظهارنظر فنی است، اجرای قرار به کار‌شناس سپرده می‌شود و تنها گزارش اوست که تحت عنوان اجرای قرار در پرونده قرار می‌گیرد حال آنکه به صراحت ماده ۲۳ قانون شوراهای حل اختلاف، اجرای تامین دلیل باید توسط عضو شورا انجام شود و نظریه کار‌شناس فنی باید ضمیمه صورت‌مجلس اجرای قرار باشد، نه جایگزین آن.

مرجع انجام درخواست تامین دلیل

در بررسی مرجعی که عهده‌دار انجام درخواست تأمین دلیل است میتوان گفت اکنون شوراهای حل اختلاف صلاحیت انجام تأمین دلیل را دارند و به همین دلیل دادگاه‌ها از انجام آن امتناع می‌کنند؛ اگرچه به نظر می‌رسد صلاحیت شوراهای حل اختلاف نافی صلاحیت دادگاه‌ها برای انجام تأمین دلیل نباشد به‌خصوص در جایی که این درخواست به تجویز ماده ۱۵۰ قانون آیین دادرسی مدنی در هنگام دادرسی صورت می‌پذیرد، دادگاه باید به آن رسیدگی کند. 

نقش تأمین دلیل در افزایش ارزش و اعتبار یک دلیل

هرگز تأمین دلیل، موجب افزایش ارزش و اعتبار یک دلیل نمی‌شود. در اینجا لازم است دو نکته را متذکر شد، نخست اینکه منظور از تأمین دلیل فقط ملاحظه و صورت‌برداری و حفظ آن است و نفیاً یا اثباتاً تأثیری بر ارزش دلیل مورد نظر ندارد.  مورد دوم این است که تأمین دلیل، نه تنها تاثیری بر ارزش دلیل مورد نظر ندارد، بلکه حتی به معنای پذیرش دلالت یک دلیل بر ادعای درخواست‌کننده نیز نیست. ممکن است شخصی، چیزی را دلیل اثبات ادعای خود بداند، اما در واقع چنین نباشد.

مرجع انجام تامین دلیل ورود به این موضوع نمی‌کند و به صرف ادعای درخواست‌کننده مبنی بر اینکه امری دلیل و مدرک دعوای آتی اوست، قرار تامین دلیل را صادر و اجرا می‌کند و این دادگاه رسیدگی‌کننده به دعواست که باید دلیل مورد نظر مدعی را ارزیابی و در خصوص اعتبار و ارزش آن تصمیم‌گیری کند.

اعتبار تامین دلیل

منظور از این نوع تامین صورت‌برداری و حفظ آن است و تأثیری بر تایید یا رد ارزش دلیل مورد نظر ندارد. علاوه بر این حتی به معنای پذیرش دلالت یک دلیل بر ادعای مدعی نیز نیست و ممکن است شخصی، چیزی را دلیل اثبات ادعای خود بداند، اما در حقیقت اینطور نباشد. مرجع انجام تامین به صرف ادعای درخواست‌کننده مبنی بر اینکه امری دلیل و مدرک دعوای آینده اوست، قرار تامین را صادر و اجرا می‌کند و دادگاه رسیدگی‌کننده به دعوا باید دلیل مورد نظر مدعی را ارزیابی و در خصوص اعتبار و ارزش آن تصمیم‌گیری کند.

هزینه تامین دلیل چگونه محاسبه می‌شود؟

هزینه درخواست تامین از نوع دعاوی غیرمالی است و هزینه آن به تناسب نوع دعوی از ۲۰۰ هزار ریال تا یک میلیون ریال است. البته باید توجه داشت که تامین با ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری انجام می دهند و در نتیجه خواهان باید هزینه کارشناس رسمی را نیز پرداخت کند و این مبلغ را به حساب کانون کارشناسان رسمی دادگستری واریز و پس از تسلیم اصل فیش به شعبه شورا حل اختلاف، کارشناس تعیین می‌شود و خواهان می‌تواند با هماهنگی کارشناس اقدام کند. تسلیم نظریه کارشناس به شورا حدود ۱۰ الی ۱۵ روز زمان نیاز دارد.

مراحل صدور تأمین دلیل

بررسی و تعیین اینکه موضوع در محدوده کدام یک از شورا‌های حل اختلاف واقع است.

تهیه برگ دادخواست از اوراق شورای حل اختلاف مربوط

تنظیم دادخواست بر روی فرم مخصوص به تعداد خواندگان بعلاوه یک نسخه

تهیه فتوکپی از هریک از اوراقی که به آن‌ها استناد می‎شود به تعداد خواندگان بعلاوه یک نسخه

مراجعه به قسمت تطبیق اسناد شورای حل اختلاف مربوط و گواهی کردن برابری فتوکپی با اصل

براساس ماده ۱۵۲ قانون آیین دادرسی مدنی در اموری که دارای فوریت است دادگاه می‎تواند بدون احضار طرف مقابل دعوی اقدام به تأمین دلیل نماید، به همین دلیل هنگام ثبت درخواست باید از مسئول خواسته شود که دادخواست فورا رسیدگی شود.

تفاوت تامین دلیل و تأمین خواسته

تامین دلیل با تامین خواسته تفاوت دارد. دلیل برای حفظ دلایل طرح دعوی و کمک به اثبات دعوا است. با این حال تامین خواسته برای پیشگیری از مشکل فقدان مال خوانده در هنگام اجرای حکم است. به عبارت دیگر تامین خواسته از مشکل فقدان مال خوانده در زمانی که دادگاه به نفع خواهان رای صادر کرده جلوگیری می‌کند.

شرایط تامین خواسته

برای صدور تامین خواسته باید شرایط به خصوصی وجود داشته باشد. در اولین قدم لازم به ذکر است که برای دلیل دادگاه نمی‌تواند مستقل اقدام کند و حتما باید خواهان درخواست بدهد. خواهان می‌تواند قبل از تقدیم دادخواست یا ضمن دادخواست و یا در جریان دادرسی برای دلیل درخواست دهد. علاوه بر این ضروری است که سه شرط دیگر وجود داشته باشد:

خواسته خواهان باید منجز و قطعی باشد

خواسته متقاضی باید مربوط به زمان حال باشد. به عبارت دیگر زمان مطالبه آن همین حالا باشد و طلب نباید موجل و نیازمند گذر زمان باشد. با این حال در صورتیکه خواسته با سند رسمی باشد و یا خواهان در دادگاه ثابت کند که خواسته او در حال نابودی و در معرض آسیب و خرابی است و ممکن است تا زمان سررسید کاملا از بین رفته باشد، امکان صدور تامین دلیل وجود دارد. بنابراین در برخی شرایط خاص امکان صدور تامین خواسته قبل از موعد وجود دارد.

میزان خواسته باید معلوم و مشخص باشد

خواسته خواهان باید کاملا مشخص باشد و مقدار آن باید تعیین شود. اگر مقدار خواسته مشخص نباشد دادگاه نمی‌تواند قرار تامین خواسته صادر کند.

خواسته باید معین باشد

خواسته باید موجود و معین باشد و بتوان آن را از سایر موارد تفکیک و تمییز داد.

در چه مواردی قرار تامین خواسته صادر می‌شود؟

صدور قرار تامین خواسته بدون دریافت تامین از خواهان

اگر دعوای اصلی با سند رسمی باشد، خواسته و موضوع دعوا در معرض خطر و تضییع باشد و این مطلب از امارات و قراین قابل دریافت باشد و یا دعوا درمورد سند تجاری مانند برات یا چک یا سفته باشد نیازی به دریافت تامین از خواهان نیست و صدور قرار تامین خواسته بدون دریافت تامین از خواهان انجام می‌شود.

صدور قرار تامین خواسته با دریافت تامین از خواهان

درصورت تشخیص دادگاه خواهان موظف است که مبلغی را به عنوان خسارت احتمالی از محل صدور قرار تامین به صندوق دادگستری واریز کند تا اگر به خوانده خسارت وارد شد از این طریق خسارت او جبران شود. بعد از پرداخت این مبلغ تامین خواسته قابل اجرا خواهد بود.

مرجع صالح برای رسیدگی به درخواست تأمین دلیل

مرجع صالح برای رسیدگی به درخواست، دادگاهی است که به اصل دعوا رسیدگی می‌کند. دادگاه با بررسی شرایط به درخواست تامین خواسته رسیدگی می‌کند و رای صادر می‌کند. بعد از اینکه قرار صادر شد ظرف ده روز از تاریخ صدور، خوانده می‌تواند در همان دادگاه به آن اعتراض کند. مرجع صالح باید به ماهیت موضوع وارد شود تا بتواند درمورد صدور قرار تصمیم بگیرد.

موارد رد درخواست تامین دلیل

اگر برای دادخواست به مرجع صالحی مراجعه نشود و یا شرایط مورد نیاز برای درخواست وجود نداشته باشد، قرار رد درخواست صادر می‌شود.

علاوه بر این در برخی موارد ممکن است درخواست شرایط شکلی مورد نیاز را نداشته باشد و برای مثال هزینه دادرسی پرداخت نشده باشد، در چنین شرایطی هم قرار رد درخواست صادر می‌شود.

اگر درخواست شرایط ماده ۱۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی را نداشته باشد قرار رد درخواست صادر می‌شود

نکته حائز اهمیت این است که تامین دلیل برای حفظ دلایل موجود است و نه برای تحصیل دلیل جدید. در نتیجه اگر برای کسب دلیل جدید درخواست داده شده باشد، قرار رد درخواست صادر می‌شود.

گروه وکلای سزا آنلاین با در اختیار داشتن بهترین وکیل پایه یک دادگستری تضمین می‌کند که بهترین نتیجه ممکن را از پرونده شما حاصل نماید.